Kiezelsteen

Levenslust

Dames en heren. Nu weet ik: ik sta niet alleen, als levensvermoeide!

Dit besef kwam tijdens het ontbijt tot mij, door eens even mijn blik het restaurant rond te laten gaan.

P. had een uitspatting gedaan. Zodoende zaten wij een weekendje in het Palace Hotel te Noordwijk. Nu had ik niet verwacht dat de zee en die luxe mij ineens blij zouden maken (en gelukkig hoef ik van P. ook niet blij te lopen doen). Van de overige hotelgasten had ik echter iets anders verwacht. Maar niets daarvan. Louter uitgebluste echtparen en treurig zwijgende families zag ik aan hun ontbijt zitten. Bij het zwembad was het een al even sneue vertoning. En dat in zo'n mooi hotel.

Ik besef dat ik niet de enige ben die het zo te zien slecht maakt. En dat al die luxe geen kont uitmaakt voor 's mensen levenslust.

O ja, voor ik het vergeet: ik wens u allen een levenslustig 2010. En mezelf ook.

Engelen

Af en toe wil ik toch iets laten horen, zodat mensen weten dat ik nog leef.

Ik leef nog, maar vraag niet hoe. Ik verblijf op de gesloten afdeling en het gaat ronduit slecht met me. Ik ben nauwelijks tot van mijn bed opstaan in staat. Ik ben er het slechtst aan toe van de hele groep. Kan ook geen corveetaken doen. Douchen lukt tenauwernood.

Ik kwam hier suicidaal binnen. Mack bracht mij en maakte zich grote zorgen. Ik ben volledig in mijzelf gekeerd en kan niet eens meer huilen. Ben versteend, verstard en moe, moe, moe. Levensmoe.

En P. dan, en onze nieuwe vriendschap? Die zal wel niet van de grond kunnen komen, met mij in deze meer dan beroerde positie. Toch?

Toch wel. P. heeft besloten om voor mij te gaan, en hij doet dit met hart en ziel. Hij gelooft in mij en mijn mogelijkheden, hoe slecht het er nu ook mag uitzien. Afgelopen weekend ben ik voor het eerst bij hem geweest, met verlof. Ik zie er vreselijk uit en hij kijkt daar dwars doorheen. Hij is ongelooflijk zorgzaam en laat mij alle vrijheid om te zijn wie ik nu ben. Hij heeft alles voor me over, binnen zijn mogelijkheden. Af en toe is hij terecht een beetje streng en sommeert me bijvoorbeeld een rondje mee te gaan wandelen.

Mensen zeggen dat dit een wonder is, dat ik iemand als P. heb leren kennen. Hij laat me voorlopig niet meer los, dat blijkt uit alles. Ik weet dat hij niet mijn redder kan zijn, ik moet hier zelf uitklimmen, maar hij wil wel "een kampvuur" voor mij zijn, waar ik bij het beklimmen van de berg af en toe mag uitrusten. P. zegt dat ik het nou maar gewoon moet accepteren, dat hij er op deze manier voor me wil zijn.

Hij voorziet goede tijden als ik eenmaal uit dit dal ben geklommen. Dat gaat langzaam. Hij weet dat heel goed. Maar hij heeft engelengeduld. Wat een geschenk van een mens! Net als Mack, die ook steeds weer voor me klaarstaat. En zo zijn er nog een paar. Wat zou ik moeten zonder deze engelen?

Merkwaardig

In drastisch penibelen doen, besloot ik vanmiddag toch maar uitvoering te geven aan mijn voornemen om naar een openbare lezing van de vrijmetselaarsloge te gaan. Een interessante lezing was het, door de polemoloog Leon Wecke.

Vóor de borrel wilde ik gauw naar huis stiefelen. Ik had mijn jas al aan, maar de organisator van de lezing onderschepte mij.

Ik taxeerde de man als aantrekkelijk en niet-eng, zelfs erg sympathiek. Ik vertelde dat ik naar huis had gewild, daar ik me niet op mijn gemak voelde omdat ik er niemand kende. Hij zou wel bij me blijven, zei hij. Hij stelde zich netjes voor als P. en loodste me naar een rustig hoekje.

Hij was oprecht geinteresseerd, terwijl ik in kort bestek mijn beklagenswaardige verhaal deed. Het verhaal dat u als vaste lezer kent. Er is weinig méer dat ik momenteel kan uitbrengen, zo is de waarheid.

Deze sympathieke vrijmetselaar vroeg of ik plannen had voor morgen. Ik zei nee, maar dat ik wel voornemens ben naar de kerk te gaan (wat zo is) sinds lange tijd. Desgevraagd legde ik uit dat ik daar lang niet heen durfde, mede vanwege een stalker die ik er een tijd geleden had. Raar maar waar.

P. vertelde dat hij katholiek is opgevoed en sinds een bepaald schokkend voorval niet meer naar de kerk heeft gewild. Maar dat hij er de laatste tijd toch wel weer graag heen zou willen... En of ik het op prijs zou stellen als hij morgenochtend met me mee gaat. Ik was perplex. Hij is nergens aan gebonden, "behalve aan de hond". En ik, ik vind het hartstikke gezellig!

Na de borrelpauze en het uitwisselen van onze adressen hielp hij me keurig in m'n jas.

Dus én ik ga morgen eindelijk weer 'ns naar de kerk én in serieus fijn gezelschap. Dit is een uiterst merkwaardig rollend balletje. Ik ben mezelf dankbaar dat ik mij vandaag tegen de klippen op naar die lezing heb verplaatst.

Boerin

Ook vanmorgen ging mijn leven niet over rozen. Het ging over knolraap, boerenkool, winterpostelein en prei.

Ik ben geen goede boerin. Ik weet dat. Ten eerste omdat ik het niet erg leuk vind om op die boerderij te werken. Dat ik verdulleme in de novemberregen op mijn knieen in de modder moet zitten om groenten te oogsten! Ik vind dat geen genoegen. Dat is niet mijn ding. Maar ik ga wel, omdat het goed voor me is.

En ik word er vies van! Mijn kleren worden nat en vies! Mijn handen ruw en smerig! Alles ruikt naar prei!

Ik weet dat ik geen goede boerin ben, omdat ik elk beestje wil redden. Het afspoelen van de groenten wordt door mij uitgebreid onderbroken om een verzuipende regenworm in de struiken te zetten. Voor een trage laatste bij die uit de boerenkool kruipt ga ik een andere bejaardenwoning zoeken.

Zulke dingen zijn niet efficient. Niet voor een boerin tenminste.

Leedwinst

Er bestaat iets dat ze ziektewinst of leedwinst noemen. Dat is dat je voordeel ondervindt van het ziek zijn, namelijk de meelevende aandacht van anderen. Dit kan uiteraard genezing in de weg staan.

Begrijpt u mij niet verkeerd, ik ben zielsgelukkig met uw oprechte medeleven. Het is een grote steun voor mij in deze zware tijd! Maar ten prooi vallen aan de verlokking van leedwinst, dát wil ik tegen elke prijs voorkomen. Daarom spreek ik mezelf nog maar weer eens moed in met een nummer van No Doubt: You can do it.

I know you're meaning well
But you've been shot to hell
Just come back and join us now
'Cause I know that you know how

Unfortunately this is the case
You've got to catch up
And win the race
Straighten yourself out...
You can do it

I know it seems
They're messing with your mind
But you don't have to go foward blind
So let the bygoned be bygone
And let's make and end
To this sad, sad song

Praktijk

Mensen die mij niet zo lang kennen vragen zich soms af wat er precies autistisch is aan mij: ze merken niet veel. Mensen die mij al lang kennen vragen zich dat niet af.

Ik zal hier iets proberen uit te leggen van hoe het voor mij is: de ingewikkeldheid van het bestaan in een driedimensionale en 'tijdige' wereld. Mijn stress in de praktijk.

Voor mij zijn de kleinste dagelijkse dingen al gecompliceerd. Ik kan bijvoorbeeld niet met een mobiele telefoon omgaan. Natuurlijk kan ik best een nummer intoetsen en een gesprekje voeren. Maar ten eerste wordt de verstaanbaarheid lastig als het niet hélemaal stil is om me heen. Ook kan ik er niet aan wennen dat je op verschillende, vaak onverwachte plekken kunt bellen, of erger: gebeld kunt worden. Ik raak daarvan steeds opnieuw in verwarring en dat geeft stress.

Dingen als een maaltijd bereiden blijven moeilijk. Eerst over straat moeten, vol indrukken, dan boodschappen doen in een drukke winkel. In de winkel moet ik meestal een strikt lijstje hebben, anders raak ik de kluts kwijt. Thuis moet ik voortdurend extra goed nadenken hoe ik precies alles aanpak met die maaltijd. Ik praat hier zelden over, omdat ik het zo lastig aan mensen kan uitleggen, zeker toen ik nog niet wist dat ik een autistische stoornis heb. Bovendien wilde ik altijd graag net zo normaal voor mezelf kunnen zorgen als anderen dat kunnen.

Dezelfde stress geldt voor het huishouden in het algemeen en ook voor douchen en aankleden. Alles moet een duidelijke vaste plaats hebben. Als er iets anders ligt dan anders dan raak ik in paniek. Reizen is ook bijzonder (in-)spannend.

Instanties zijn een verschrikking. Bij instanties kun je namelijk vaak nergens precies op rekenen. Regeltjes en procedures zijn te onduidelijk en ingewikkeld. Voor veel mensen en helemaal voor iemand als ik. Ik ben blij dat ik nu een beheerder heb voor mijn zaken, al blijven er dingen die ik zelf moet regelen. Die beheerder zelf bijvoorbeeld is ook een instantie... Nog steeds ben ik één bonk gespannenheid door het leven in een bureaucratische maatschappij.

Voor mijn manier van sociale omgang heeft de stoornis ook gevolgen. Ik heb altijd de omgang tussen mensen moeten bestuderen, om de codes te kraken. Door mijn intelligentie ben ik in staat de sociale codes redelijk goed te imiteren. Daardoor merken mensen op het eerste gezicht weinig aan me. Maar het vreet energie. Ik zit niet graag alleen, maar ik moet wel, om overeind te blijven. Vaak vind ik het 't fijnst om gewoon met mensen stil bij elkaar te zitten. Een spelletje doen ofzo vind ik erg leuk. Films volg ik alweer moeilijker.

Om het samen te vatten: ik heb continu gebrek aan overzicht over dingen in de gewone, echte wereld. Hoe simpeler dingen zijn, hoe beter het voor mij is. Dit is ook de oorzaak van mijn eenvoudige en heldere schrijfstijl, daarvan ben ik overtuigd. In theorie lukt het overzicht wel, daarmee compenseer ik zo goed mogelijk mijn tekort in de praktijk.

Dit is alweer een beknopt stukje, waarin ik de ingewikkeldheid van de materie nog lang niet heb kunnen uitleggen, maar het is een poging.

Verzet

Het is zo, dat ik nu een beetje op de religieuze toer ga. Daar kan Macks geraaskal niets aan voorkomen.

*** *** ***

Wat doe je, als je iemand bent die volgens iedereen zoveel in zijn of haar mars heeft en toch kom je in een steeds hulpbehoevender situatie terecht? Wat doe je, als je aan de voorkant wellicht oogt als een krachtige leeuw maar in werkelijkheid met je verlamde achterpoten op een karretje staat? Hoe rijm je dat, hoe leg je dat vervolgens uit, en hoe beweeg je je nog fatsoenlijk voort?

Ik ben opstandig geweest. Een "verzetsheld". Tot aan het furieuze toe ben ik geweest. Alles en iedereen moest het ontgelden. Ik wilde het sterkst zijn van iedereen, was strijdbaar, wel eens niet te genieten en ik heb in het voorbijgaan mensen pijn gedaan, soms heel erg. Het was een vurige manier van overleven, die ook zijn aantrekkelijke kanten had, voor mij en anderen. Maar mijn verzet was futiel.

Er is nu dan ook niet zo veel meer van over, van het verzet. Waar moet ik mij eigenlijk tegen verzetten? Ik doe toch wat ik kan? Wat voor zin heeft het, mijn tanden en klauwen te laten zien als bijna iedereen sneller loopt dan ik? "Raak me niet aan!"?? Dan kom ik alleen te staan! Dat wil niemand.

Raak mij aan! Raak mij wél aan! Aai mij alsjeblieft over mijn kop!!

Mijn situatie maakt me toenemend nederig. Niet onderdanig, dat is niet wat ik bedoel. Wel nederig. Ik leer wat menselijkheid is. Dat werd tijd, wil ik er wel even bij zeggen. Ik leer hoe breekbaar mensen zijn; niet alleen ik! Maar ik leer ook de sterkte van zachtheid kennen, de immense kracht die in liefde schuilt.

Dat mijn geven een ontvangen was, dat wist ik al: het is zaliger te geven. Moeilijker is het om in de ontvangende positie te zitten en mij te realiseren dat dat tevens een géven is. Ik ontvang hulp, aandacht, warmte en geef tegelijk mijn vertrouwen in ruil. Met het ontvangen geef ik anderen gelegenheid het hunne te geven.

Ik merk iets van Jezus' bedoeling toen hij zei dat we als kinderen moeten zijn. Als een kind zo kwetsbaar geef ik mij. Ik maak totaal transparant hoe ik momenteel verdoold ben en... O verrassing! Er trapt niemand op mijn ziel!

Er trapt niemand op mijn ziel, en zo het al gebeurt is het hen vergeven. Mijn levensloop móest van mij wel een gelovig mens maken, al vanaf de kleuterleeftijd. Dat is de weg die ik ook graag wil gaan en daarom ben ik dankbaar voor mijn leerzame leven, hoe moeilijk het ook mag zijn.

PS Dit schematische verhaaltje slaat uiteraard op de huidige episode, maar zeker ook op allerlei voorgaande perioden. Ik maak gebruik van verdichting, omdat bloggen vraagt om bondigheid. Met andere woorden: ik leer dit al mijn hele leven, en wel stapje voor stapje. Daarmee ga ik door.

Gedragen

Het gevoel niets meer op eigen kracht te kunnen. Overgeleverd aan mijn allerlaatste reserves. Amechtig van de zorgelijkheid, zo lig ik op de bank met flink wat kalmeringstabletten in de mik en het ziet er naar verluidt uit als een ineengedoken vogeltje op een tak dat wacht tot het sterven mag.

Maar. Maar. Ik word gedragen. Daardoor geef ik het niet op.

Te beginnen bij goeie ouwe Laurent, die mij gisteren thuis heeft gebracht vanuit de kliniek en ook nog gitaar voor me heeft gespeeld. Helemaal vanuit Eindhoven, dus dat zegt wat over zijn vriendschap. Geweldig dank je wel Laurent! Ik heb er geen woorden voor.

Dus ik lig vandaag op de bank onder een dekentje en dan schrik ik van de bel. Het is een kennis, iemand die twee weken geleden voor een dichte deur stond (we hadden afgesproken) doordat ik dus met spoed was opgenomen, en ik had geen telefoon en ook haar nummer niet bij me. Inmiddels heb ik haar gebeld. Ze vermoedde al dat ik weer was opgenomen. Daar stond ze nu, met fruit en een bloemetje. De schat.

En mijn vader is geweest! Om mijn fiets te repareren! En mij moed in te spreken! Het is lang geleden dat ik mijn ouders gezien heb. En al helemaal dat ik ze op een fijne manier gezien heb. Mijn vader is een lange sterke man en ik voelde me veilig toen ik huilend in zijn armen dook. Hij zegt dat ik uit die negatieve spiraal moet komen door rechtop te staan en de dingetjes te doen die ik nog kan, hoe moeilijk dat ook is. Hij gelooft - met zovele anderen - dat ik hieruit kan komen. De negende december schijnt het zover te zijn ;) Het is niet zo dat het contact nu weer genormaliseerd is. Maar ik heb hem nu tenminste eventjes gezien. Ik heb zijn arm om mijn schouders gevoeld en kunnen janken.

Doordat ik gedragen word waar nodig, lukt er toch nog iets, hoe bescheiden ook. Naar de apotheek fietsen. Een nieuwe agenda kopen. Een afwasje doen. Moeilijk genoeg. Maar ik doe ze. Voor mij is dat nu heel wat. Het leven wordt minder negatief en beangstigend als ik merk hoeveel lieve mensen er zijn. Met onuitsprekelijke dank.

Snappen

Vandaag ga ik met ontslag. Normaal wordt er altijd veel aandacht aan het afscheid van groepsleden besteed maar ik wil dat niet. Ik heb me de laatste dagen al veel teruggetrokken en ga er vanmiddag liefst zo stilletjes mogelijk vandoor. Ook mijn keus hiervoor wordt gerespecteerd.

Desondanks word ik overspoeld door liefde van mensen. De meest gevoelige en zachtaardige mensen komen één voor één naar me toe met hun adressen, met kaartjes, met tranen en knuffels. Ze gaan me zo missen! Ik ben er totaal door verrast. Een meisje (dat net zo gevoelig en kwetsbaar is als ik, maar er meer fragiel uitziet dan ik) barstte net in stille tranen uit toen ik haar de engel gaf die ik vorige week had geboetseerd en die ik wegens breekbaarheid niet mee kan nemen.

Terwijl ik me in de woestijn voel zitten en aan het overleven ben met iedere ademteug, heb ik anderen kennelijk veel gegeven, zonder het te weten. Ik heb ook veel gekregen. Snappen doe ik het niet. Aanvaarden wel. Ik moet wel. Wie kan er snappen hoe Gods wegen zijn?

Plaats

Als het je - nee, stop. Nu het mij slecht gaat, onderscheid ik pas echt helder wat er toe doet. Dan weet ik hoe arrogant, zelfzuchtig, opgeblazen ik bij voortduring wel ben geweest. Ik weet dat ik dat was. Er was en is ook veel goeds aan mij, maar egoisme was er ook. Ik bid niet alleen vurig dat het mij beter mag gaan, maar vooral dat ik mijn plaats voortaan, blijvend, zal kennen, hoe het mij verder ook mag gaan.

Bijzonder

Vandaag werd ik door iemand die ik erg bewonder vergeleken met iemand die ik nóg meer bewonder. Ik deed deze persoon namelijk sterk denken aan... Anne Frank. Of ik dat wel vaker had gehoord, "ja, zeker". Nee, dus. Veel binnen zitten is de enige overeenkomst met Anne Frank die ik kan bedenken. Het is veel te veel eer, die vergelijking.

Maar goed. De persoon die deze vergelijking maakte, bewonder ik dus. Om haar levenskracht, energie, opgewektheid, heldere blik, dienstbaarheid in de groep en om haar moed. Zo frele als ze is, zo fantastisch is ze. Ik ben niet de enige die er zo over denkt.

Ze heeft een baan bij een grote gemeente als inkoper. Vóor deze baan was ze reisbegeleider. Ze is een bijzondere vrouw. 44 jaar geleden als pasgeborene te vondeling gelegd bij een boeddhistisch klooster door haar Koreaanse biologische moeder en gedurende haar eerste twee levensjaren in dat klooster opgevoed. Vervolgens geadopteerd door Belgische ouders.

Er zitten meer van zulke bijzondere mensen hier in de kliniek. Zo is hier een man die van beroep clown is. Er is een heuse zangeres. Een heuse dj. En er zijn relatief veel hulpverleners van allerlei soort hier opgenomen.

Opgenomen zijn is niet iets wat je voor je plezier doet. Verre van, dat spreekt vanzelf. Maar van alle instellingen waar je om psychiatrische redenen opgenomen kunt worden is deze kliniek met afstand de beste. Dat weet ik vrijwel zeker. De belangrijkste redenen liggen dicht bij elkaar: er heersen hier - binnen gezonde perken - vrijheid en liefde. Daarom ben ik dankbaar dat ik hier mag verblijven.

Regenen

Uit: 'Misschien wisten zij alles', Toon Tellegen, Querido's, 2001

Beste mus,
Het regent en zal ik je eens wat vertellen? Het houdt nooit meer op met regenen.
Het zal altijd, altijd blijven regenen. Noem maar een dag, mus, zo ver mogelijk weg. Op die dag zal het nog steeds regenen. En de dag erna ook.
Ik weet dat.
Tot nog toe kwam de zon altijd weer tevoorschijn. Maar nu niet meer.
Je zal hem nooit meer zien, mus. En stof om in te baden evenmin.
Modder zal er zijn. Blubber. Let maar op.
Heb je wel eens van striemen gehoord? Zo zal het blijven regenen, mus: striemend.
Wat hoor ik daar? Sissen?
Aha. Het regent nu zelfs al op de zon, mus. De zon is bezig uit te gaan, achter de wolken. Dat sist. Ja ja, mus.
Pas maar op, als er straks een nat rond ding naar beneden plonst.
Kijk maar uit dat hij niet op je doorweekte kop valt. Jij altijd met je zorgeloze gesjilp. Alsof alles vanzelf spreekt!
De kraai

Beste kraai,
Ik heb je brief gekregen. Dank je wel!
Ik heb hem eerst laten drogen en toen gelezen. Heel interessant!
Ik vind het altijd leuk om post van je te krijgen. Neem me niet kwalijk dat ik toch even heb gesjilpt van plezier.
Als ik omhoogkijk kan ik je net zien zitten, weet je dat? Op de onderste tak van de eik.
Je veren glanzen in de zon.
Ik vind dat je heel mooi krast. Treurig, maar dat is juist zo mooi.
De mus